Страница 41

მაგრა საქმე ქაჯეთისა გამაგონე უფრო მრთელად,

ქაჯნი ყველა უხორცოა, რამან შექმნა ხორციელად?

“მის ქალისა სიბრალული ამანთებს და მიდებს ალსა,

მაგრა ქაჯნი უხორცონი რას აქმნევენ, მიკვირს, ქალსა?!”

ფატმან უთხრა: “მომისმინე, მართლად გხედავ მანდა მკრთალსა,

არ ქაჯნია, კაცნიაო, მინდობიან კლდესა სალსა.

“ქაჯნი სახელად მით ჰქვიან, არიან ერთად კრებულნი

კაცნი, გრძნებისა მცოდნენი, ზედა გახელოვნებულნი,

ყოველთა კაცთა მავნენი, იგი არვისგან ვნებულნი;

მათნი შემბმელნი წამოვლენ დამბრმალნი, დაწბილებულნი.

“იქმენ რასმე საკვირველსა, მტერსა თვალსა დაუბრმობენ,

ქართა აღძრვენ საშინელთა, ნავსა ზღვა-ზღვა დაამხობენ,

ვითა ხმელსა გაირბენენ, წყალსა წმიდად დააშრობენ,

სწადდეს - დღესა ბნელად იქმენ, სწადდეს - ბნელსა ანათობენ.

“ამისთვის ქაჯად უხმობენ გარეშემონი ყველანი,

თვარა იგიცა კაცნია ჩვენებრვე ხორციელანი”.

ავთანდილ მადლი უბრძანა: “ცეცხლნი დამივსენ ცხელანი,

დიდად მეამნეს ამბავნი, სიტყვანი აწინდელანი”.

გულითა ღმერთსა ადიდებს ავთანდილ ცრემლთა მდენელი;

თქვა: “ღმერთო, გმადლობ, რომელი ხარ ჭირთა მომალხენელი;

ყოფილი, მყოფი, უთქმელი, ყურთაგან მოუსმენელი,

წყალობა თქვენი იჩქითად არს ჩვენი გარ-მომფენელი!”

მის ამბისა ცნობისათვის ცრემლით ღმერთსა ადიდებდა.

ფატმან ეჭვდა თავისათვის, ამად ცეცხლსა კვლა იდებდა;

ყმა ნამუსსა ინახევდა, სიყვარულსა იფერებდა;

ფატმან ყელსა ეხვეოდა, პირსა მზესა აკოცებდა.

მას ღამე ფატმან იამა ავთანდილთანა წოლითა;

ყმა უნდო-გვარად ეხვევის ყელსა ყელითა ბროლითა,

ჰკლავს თინათინის გონება, ძრწის იდუმლითა ძრწოლითა,

გული მხეც-ქმნილი გასჭრია, მხეცთავე თანა რბოლითა.

ავთანდილ მალვით ცრემლსა სწვიმს, სდის ზღვათა შესართავისად,

შიგან მელნისა მორევსა, ცურავს გიშრისა ნავი სად;

იტყვის, თუ: “მნახეთ, მიჯნურნო, იგი, ვინ ვარდი ა ვისად,

უმისოდ ნეხვთა ზედა ვზი ბულბული მსგავსად ყვავისად!”

მუნ ცრემლნი, მისგან ნადენნი, ქვათაცა დასალბონია;

გიშრისა ტევრსა აგუბებს, ვარდისა ველსა ფონია;

ფატმან მას ზედა იხარებს, მართ ვითა იადონია.

თუ ყვავი ვარდსა იშოვნის, თავი ბულბული ჰგონია.

გათენდა. ბანად წავიდა მზე, სოფელს შუქ-ნაკიდები;

დიაცმან უძღვნა მრავალი კაბა, ყაბაჩა, რიდები,

მრავალი ფერი სურნელი, ტურფა პერანგი, წმიდები:

“რაც გეწადოსო, ჩაიცვი, მე ნურას ნუ მერიდები”.

ავთანდილ თქვა: “საქმე ჩემი გავაცხადო ამა დღესა!”

სამოსისა ვაჭრულისა ცმა აქამდის დაეწესა;

მას დღე ყოვლი საჭაბუკო შეიმოსა ტანსა მხნესა,

მოიმატა დაშვენება, დაემსგავსა ლომი მზესა.

ფატმანს პური შეეკაზმა ავთანდილის საწვეველად;

ყმა შევიდა მოკაზმული მხიარულად, არ პირ-ბნელად;

ფატმან ნახა, გაუკვირდა ვაჭრულისა უმოსელად,

შემოსცინა: “აგრე სჯობსო შენთვის ხელთა სასურველად”.

ფატმან მისსა შვენებასა მეტის-მეტად ჰკვირდებოდა.

მან პასუხი არა გასცა, თავის წინა ღიმდებოდა:

“შეეტყვების, არ მიცნობსო, ეგრე ვითა ყივნდებოდა!”

თუცა რასმე იფერებდა, მეტი არა გაჰვიდოდა.

პური ჭამეს, გაიყარნეს, ყმა მივიდა მისსა შინა,

ღვინო-სმული, მხიარული დაწვა, ამოდ დაიძინა;

საღამო-ჟამ გაიღვიძა, შუქი ველთა მოაფინა,

ფატმან უხმო: “მოდი, მნახე, მარტო ვარო, თავის წინა”.

ფატმან მივიდა, ავთანდილს ხმა ესმა მისგან ოხისა;

იტყოდა: “მომკლავს უცილოდ ტანი ალვისა, მო, ხისა!”

გვერდსა დაისვა, ბალიში მისცა მისისა ნოხისა,

ვარდისა ბაღსა უჩრდილობს ჩრდილი წამწამთა ქოხისა.

ავთანდილ ბრძანა: “ჰე ფატმან, ვიცი ეს საქმე შენია,

დაჰკრთები ამა ამბავსა, მართ ვითა გველ-ნაკბენია,